Iran zgadza się na zawieszenie broni, ale „palce pozostają na spuście”

Iran i Stany Zjednoczone uzgodniły dwutygodniowe zawieszenie broni, przerywając jedną z najniebezpieczniejszych militarnych konfrontacji ostatnich lat na Bliskim Wschodzie. Premier Pakistanu wynegocjował rozejm po osobistych apelach do obu stron o zaprzestanie walk.

Ten kruchy rozejm nie rozwiązuje głównych sporów, a walki nadal trwają w regionie.

Co musisz wiedzieć o dwutygodniowym rozejmie Iran–USA?

P. Dlaczego Trump zgodził się przerwać ataki bombowe na Iran?

O. Trump powołał się na rozmowy z premierem Pakistanu Shehbazem Sharifem i szefem armii Asimem Munirem jako decydujące. Sharif publicznie wezwał Trumpa do przedłużenia ultimatum o dwa tygodnie i poprosił Iran o otwarcie Cieśniny Ormuz. Trump stwierdził, że cele militarne USA już zostały osiągnięte i przekroczone.

P. Czy Iran naprawdę zaakceptował warunki rozejmu?

O. Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego Iranu potwierdziła przyjęcie, ale wydała ostrzeżenie. „Nasze ręce są wciąż na spuście”, głosi komunikat rady. Iran podkreślił, że rozejm nie oznacza końca wojny.

P. Co dzieje się w Cieśninie Ormuz?

O. Minister spraw zagranicznych Iranu powiedział, że przez najbliższe dwa tygodnie statki mogą przepływać przez cieśninę pod wojskową koordynacją. Jednak Iran wprowadził warunki określane jako „ograniczenia techniczne”, których nie było przed wojną. Około jednej piątej światowych dostaw ropy przechodzi przez cieśninę w normalnych warunkach.

P. Co zawiera dziesięciopunktowa propozycja pokojowa Iranu?

O. Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego Iranu upubliczniła swój pełny, dziesięciopunktowy plan przez półoficjalną agencję Mehr News. Te żądania oznaczają gruntowną przebudowę relacji USA–Iran, a nie tylko prosty rozejm. Dziesięć punktów to:

• Zobowiązanie USA do braku kolejnych aktów agresji wobec Iranu
• Nieprzerwana kontrola Iranu nad Cieśniną Ormuz
• Uznanie przez USA prawa Iranu do wzbogacania uranu
• Zniesienie wszystkich podstawowych sankcji USA wobec Iranu
• Zniesienie wszystkich wtórnych sankcji USA dotyczących podmiotów trzecich
• Uchylenie wszystkich rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ przeciwko Iranowi
• Uchylenie wszystkich rezolucji Rady Gubernatorów MAEA przeciwko Iranowi
• Zapłata przez USA odszkodowań i reparacji wojennych Iranowi
• Całkowite wycofanie wojsk USA z regionu
• Zaprzestanie działań wojennych na wszystkich frontach, w tym w Libanie

Biały Dom nie wyjaśnił, co Trump miał na myśli, nazywając plan „wykonalnym”.

P. Czy rozejm faktycznie obowiązuje na miejscu?

O. W Izraelu i ZEA zaraz po ogłoszeniu rozejmu rozbrzmiały alarmy rakietowe. Dowódcy Strażników Rewolucji Iranu działali niezależnie podczas całego konfliktu, więc przestrzeganie rozejmu jest niepewne. W wielu regionalnych wojnach dochodziło do ataków nawet po deklaracjach rozejmu.

P. Jak rynki finansowe zareagowały na zawieszenie broni?

O. Kontrakty terminowe na ropę USA spadły o 18%, do około 92,60 USD za baryłkę po ogłoszeniu Trumpa. Kontrakty terminowe S&P 500 wzrosły o 2,4%. Inwestorzy odczytali ogłoszenie jako sygnał deeskalacji. Ceny ropy jednak nadal mocno przekraczają poziomy sprzed wojny — są blisko 70 USD za baryłkę.

P. Co dalej i jakie kwestie pozostają nierozstrzygnięte?

O. Negocjatorzy z USA i Iranu mają spotkać się w Islamabadzie od piątku. Żądanie Iranu wycofania wojsk USA z regionu jest bardzo problematyczne dla państw Zatoki Perskiej. Nadal nie wiadomo, czy Strażnicy Rewolucji dotrzymają rozejmu — i czy warunki Iranu są akceptowalne dla Waszyngtonu.

BeInCrypto Polska - Iran zgadza się na zawieszenie broni, ale „palce pozostają na spuście”